Sezon Sonu Bakım: Yatınızı Kışa Nasıl Hazırlarsınız?

Sezon bitince neden hemen bakım?

Ekim geldiğinde çoğu tekne birkaç ay boyunca ya hiç çalışmaz ya da çok az kullanılır. Sorunların büyük kısmı da bu durgun dönemde başlar: depoda yoğuşan su, kuruyan contalar, kendi kendine boşalan aküler, kapalı kalan iç mekânda çıkan küf. Sezon sonunda ayrılan birkaç gün, nisan ayında karşılaşılabilecek uzun bir arıza listesinin önüne geçer.

Bir de zamanlama meselesi var. Marina ve tersanelerde karaya çekme takvimi ekim ve kasımda dolar; vinç ve usta randevusu erken alınmazsa tekne sıra bekler. Yatın nerede ve ne zaman kışlayacağını eylül sonunda netleştirmek işi epey kolaylaştırır.

Karada mı, denizde mi kışlatmalı?

Ege ve Akdeniz kıyılarında deniz suyu kışın nadiren donma noktasına iner, bu yüzden pek çok yat kışı marinada, suyun içinde geçirir. Bu tercih tekneyi kullanıma hazır tutar ve karaya çekme masrafını ortadan kaldırır. Öte yandan sualtı boyası, anotlar ve pervaneler bütün kış suyla temas halinde kalır. Düzenli bakılmayan bir teknede sintine pompası ya da kara bağlantısı arızası fark edilmeden büyüyebilir.

Karaya çekilen tekne ise gövde bakımı, zehirli boya yenileme, şaft ve pervane işleri için en uygun konumdadır. Burada dikkat edilecek nokta kızak ve desteklerin teknenin yapısına göre yerleştirilmesi, karinanın üreticinin önerdiği noktalardan taşınmasıdır. Marmara'da ve iç bölgelerde don riski daha yüksektir; bu bölgelerde karaya alınan teknelerin tesisatı ve motor soğutma devresi donmaya karşı mutlaka korunmalıdır.

Tekne hangi yolu seçerse seçsin aşağıdaki hazırlık büyük ölçüde aynıdır.

Motor ve jeneratör

Motor yağı sezon boyunca asit ve nem toplar. Bu yağı aylarca motorun içinde bekletmek yerine sezon sonunda değiştirmek iç aksamı korur, yağ filtresi de aynı anda yenilenir. Deniz suyu devresi tatlı suyla yıkanır; don riski olan yerlerde üreticinin önerdiği antifrizle doldurulur.

İmpeller, yani deniz suyu pompasının lastik pervanesi, aylarca aynı konumda beklerse kanatları şekil alır ve ilk çalıştırmada kırılabilir. Pek çok servis bu yüzden impeller'ı kışın çıkarıp kuru saklamayı ya da sezon başında yenisini takmayı önerir. Jeneratörler de ana makineyle aynı işlemlerden geçer; çoğu sahip jeneratörü unuttuğu için ilkbaharda ilk arıza oradan gelir.

Motor saati yüksek bir tekne için kış, ertelenmiş işleri yaptırmanın da en uygun zamanıdır. Revizyon kararının nasıl verileceğini motor bakımı yazımızda ayrıca ele aldık.

Yakıt sistemi

Yarı boş bırakılan depoda gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı depo duvarında su yoğuşmasına yol açar. Bu su dizel yakıtta bakteri üremesine, sonra da filtre tıkanmasına neden olur. En yaygın uygulama depoları yüzde 90-95 doluluğa getirmek, su ayırıcıyı (separatör) boşaltıp kontrol etmek ve gerekiyorsa yakıt katkısı eklemektir. Benzinli motorlarda kullanılan yakıt stabilizatörü, uzun beklemede yakıtın bozulmasını geciktirir.

Tatlı su, tesisat ve tuvaletler

Boyler, tatlı su tankları ve hatlar boşaltılır. Tekne donma ihtimali olan bir yerde kışlayacaksa hatlar içme suyu sistemlerine uygun antifrizle doldurulur; motor antifrizi bu iş için kullanılmaz. Tuvaletler ve pis su tankı bol tatlı suyla yıkanıp boşaltılır. Bu adım atlanırsa ilkbaharda tekne açıldığında ilk karşılaşılan şey koku olur.

Elektrik ve aküler

Kullanılmayan akü kendi kendine boşalır; tamamen boşalan akü ise kalıcı olarak kapasite kaybeder. Kara bağlantısı olan teknelerde akü şarj cihazı açık bırakılabilir. Bağlantı yoksa aküler sökülüp serin ve kuru bir yerde saklanır, ayda bir şarj edilir. Kutup başları temizlenir, gevşek bağlantılar sıkılır.

Marinada kışlayan teknelerde kara bağlantı kablosu ve kaçak akım rölesi ayrıca kontrol edilmelidir. Kış fırtınasında sintine pompasının çalışıp çalışmayacağı bu hatta bağlıdır.

Güverte, iç mekân ve nem

Kapalı bir yatın en büyük düşmanı nemdir. Minderler, yatak takımları, tenteler ve yelkenler iyice kurutulup mümkünse tekneden çıkarılır. İç mekân için nem alma cihazı ya da havalandırma menfezleri kullanılır, buzdolabı ve dolap kapakları aralık bırakılır. Branda kullanılacaksa gövdeye sürtmeyecek şekilde gerilmeli, rüzgârda dövünmemeli ve altında hava dolaşımına yer kalmalıdır.

Gövde, sualtı ve kızak

Karaya çekilen teknenin karinası aynı gün basınçlı suyla yıkanmalıdır; midye ve yosun kuruduktan sonra çok daha zor çıkar. Bu sırada jelkotta çatlak, kabarcık (osmoz belirtisi) ve darbe izi aranır. Yarıdan fazla erimiş anotlar değiştirilir, pervane ve şaftta boşluk olup olmadığına bakılır. Kızak ve destekler kış boyunca, özellikle sert rüzgârdan sonra kontrol edilir.

Kış boyunca takip

Hazırlık bitince tekne kendi haline bırakılmamalıdır. Ayda en az bir kez sintine, aküler, brandanın bağları ve halatlar gözden geçirilmeli; marinada kalan yatlarda yoğun yağıştan sonra sintine pompasının çalıştığından emin olunmalıdır. Tekneden uzakta yaşayan sahipler için bu kontrolleri düzenli yapıp raporlayan bir yat yönetimi hizmeti, küçük bir sorunun büyümeden fark edilmesini sağlar.

Marine Group Yachting olarak sezon sonu planlamasında, karaya çekme ve tersane randevularında ve kış boyunca teknenin takibinde yat sahiplerine destek veriyoruz. Bakım geçmişi düzenli tutulan bir yat, ileride satışa çıktığında da alıcıya en çok güven veren tekne olur.