Personel ve Yeterlik
Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği — Yat Kaptanlığı Yeterlikleri
1 сентября 2026 г.
Kısa yanıt
Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği (29.08.2024, RG 32647), yat kaptanlığı için üç ayrı yeterlik belgesi tanımlar: 149 GT, 499 GT ve sınırsız. Her biri için ROC belgesi, belirli bir eğitim müfredatı ve kademeli deniz hizmeti süresi (3-24 ay) gerekir. Alt yeterlikte deniz hizmeti tamamlayanlar bir üst belgeye geçebilir.
Amaç ve Hukuki Dayanak
Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirilme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme'ye (STCW) ve ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak hazırlanmıştır. 29.08.2024 tarihli ve 32647 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik; gemiadamları ve kılavuz kaptanların yeterliklerini, eğitimlerini, sınavlarını, belgelendirilmelerini, sağlık durumlarını ve vardiya tutma kurallarını düzenler.
Gemiadamı Sınıflandırması
Yönetmelik, gemiadamlarını görev alanına göre sınıflandırır:
- Güverte sınıfı: gemici, usta gemici, güverte lostromosu, sınırlı vardiya zabiti, vardiya zabiti, çeşitli seviyelerde kaptan
- Makine sınıfı: yağcı, usta makine tayfası, makine lostromosu, makine zabitleri ve mühendisler
- Yardımcı sınıflar: telsiz zabitleri, elektrikçiler, sağlık personeli, stajyerler
- Yat sınıfı: 149 GT, 499 GT ve sınırsız yat kaptanları
- Balıkçı sınıfı: balıkçı gemisi tayfası ve kaptanları
Yat Kaptanlığı Yeterlik Belgesi Şartları
149 GT Yat Kaptanı
- 18 yaş, ortaöğretim mezuniyeti ve ROC (kısa mesafe telsiz operatörü) belgesi şart.
- İlgili eğitim + 3 ay deniz hizmeti veya usta gemici yeterliği + 6 ay hizmet + eğitim yollarından biriyle alınabilir.
499 GT Yat Kaptanı
- ROC belgesi şart.
- A-II/3 veya A-II/1 müfredat eğitimi + 3 ay deniz hizmeti, veya
- 149 GT yat kaptanı yeterliği + 12 ay hizmet + eğitim, veya
- güverte lostromosu/usta gemici yeterliği + eğitim yollarından biriyle alınabilir.
Sınırsız Yat Kaptanı
- ROC belgesi şart.
- 499 GT yat kaptanı yeterliği + 24 ay yat kaptanı hizmeti + eğitim, veya
- A-II/2 müfredat eğitimi + 3 ay deniz hizmeti yollarından biriyle alınabilir.
Muafiyet: Sınırlı/uzakyol vardiya zabiti ve üstü yeterliklere sahip olanlara, talepleri hâlinde (İngilizce dil kodu aranmaksızın) yat kaptanlığı belgesi verilebilir.
Genel Belgelendirme Şartları
Gemiadamı olabilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak (veya yönetmelikte belirtilen istisnai durumlarda yabancı uyruklu olmak), yaş ve deniz hizmeti şartlarını sağlamak, sağlık durumunun uygunluğunu belgelemek ve belirli suçlardan sabıka kaydı bulunmamak gerekir.
Özetle
| Yeterlik | Tekne boyu/tonaj | Temel şart |
|---|---|---|
| 149 GT Yat Kaptanı | 149 GT'ye kadar | Eğitim + 3 ay deniz hizmeti veya usta gemici + 6 ay |
| 499 GT Yat Kaptanı | 499 GT'ye kadar | A-II eğitim + 3 ay veya 149 GT yeterliği + 12 ay |
| Sınırsız Yat Kaptanı | Sınırsız | 499 GT yeterliği + 24 ay veya A-II/2 eğitim + 3 ay |
Часто задаваемые вопросы
149 GT yat kaptanlığı belgesi nasıl alınır?
18 yaş, ortaöğretim mezuniyeti ve ROC belgesi şarttır. İlgili eğitim ile birlikte 3 ay deniz hizmeti, veya usta gemici yeterliği ile birlikte 6 ay hizmet ve eğitim tamamlanarak alınabilir.
499 GT yat kaptanlığı belgesi nasıl alınır?
ROC belgesi şarttır. A-II/3 veya A-II/1 müfredat eğitimi ile 3 ay deniz hizmeti, ya da 149 GT yat kaptanı yeterliğiyle 12 ay hizmet ve eğitim tamamlanarak alınabilir.
Sınırsız yat kaptanlığı belgesi için ne gerekir?
499 GT yat kaptanı yeterliğiyle 24 ay yat kaptanlığı hizmeti ve eğitim, veya A-II/2 müfredat eğitimiyle 3 ay deniz hizmeti tamamlanarak alınabilir. ROC belgesi şarttır.
Diğer gemiadamı yeterliklerinden yat kaptanlığına geçiş mümkün mü?
Evet. Sınırlı veya uzakyol vardiya zabiti ve üstü yeterliklere sahip olanlara, talep etmeleri hâlinde İngilizce dil kodu aranmaksızın yat kaptanlığı belgesi verilebilir.
